ISO 45001 is de toonaangevende internationale norm die een gestructureerd, risicogebaseerd en door het management aangestuurd kader biedt voor het beheer van gezondheid en veiligheid op het werk, en die gericht is op voortdurende verbetering en de bescherming van werknemers.

ISO 45001 ondergaat momenteel zijn eerste herzieningsproces sinds de eerste invoering in 2018. Het herzieningsproces is medio 2024 van start gegaan.

De DIS-fase (Draft International Standard) werd medio juni 2026 bereikt, toen het document werd gepubliceerd en beschikbaar werd gesteld voor een stem- en commentaarperiode van 12 weken onder de nationale lidorganisaties. De publicatiedatum van de norm is nog niet bekend, maar wordt waarschijnlijk verwacht in de tweede helft van 2027.

Ontwerp van de herziene ISO 45001 – Welke veranderingen kunnen worden verwacht?

Het herzieningsproces volgt de aanbevelingen van een werkgroep die mogelijke wijzigingen voor de herziening heeft onderzocht. Een belangrijk doel van de herziening is ISO 45001 toekomstgericht te houden. Met eisen die aansluiten bij actuele best practices en inspelen op nieuwe ontwikkelingen en uitdagingen op het gebied van gezond en veilig werken.

De totale omvang van de wijzigingen kan als gematigd worden beschouwd. Ze zijn echter uitgebreider in vergelijking met de nieuwe edities van ISO 14001 en ISO 9001.

Tot de belangrijkste wijzigingen behoren:

  • De tekst is consequent afgestemd op de meest recente tekst van de geharmoniseerde structuur (HS). Dit betekent dat verschillende HS-clausules zijn herschikt, soms zonder dat de algemene eisen zijn gewijzigd.
  • Meer aandacht voor „bevordering van welzijn op het werk” in het gehele document (en niet alleen voor het voorkomen van schade). Dit komt terug in verschillende clausules, waaronder 1, 3.16, 3.20 (nieuwe definitie), 5.1, 5.2 f), 5.4, 6.1.2.3 en 8.1.1. Daarmee verschuift de nadruk naar een proactievere aanpak om het werkgerelateerde welzijn van werknemers te bevorderen.
  • Meer expliciete aandacht voor het meenemen van de „diversiteit van werknemers” in verschillende bepalingen, waaronder 4.2, 7.4, 8.1.2 en 8.2.
  • Integratie van de wijzigingen inzake klimaatverandering uit 2024 (in de clausules 4.1 en 4.2). Daarnaast:
    • Er zijn drie nieuwe opmerkingen toegevoegd in clausule 4.1, waaronder een opsomming van voorbeelden van relevante interne en externe kwesties die van belang kunnen zijn voor het beheer gezond en veilig werken.
    • In clausule 4.2 is een nieuwe eis toegevoegd om ervoor te zorgen dat bij het vaststellen van behoeften en verwachtingen rekening wordt gehouden met de diversiteit van werknemers.
  • De lijst met factoren voor gevarenidentificatie is uitgebreid in paragraaf 6.1.2.1. Voorbeelden zijn nieuwe en veranderende technologieën, activiteiten via digitale platforms, telewerkers, psychosociale gevaren, arbeidsgezondheidsrisico’s en de gevolgen van klimaatverandering.
  • Paragraaf 6.1.2.2, „Beoordeling van OH&S-risico’s”, vereist nu expliciet dat naast de methodologieën en criteria ook de uitkomsten van de beoordeling worden gedocumenteerd.
  • Paragraaf 6.1.2.3, „Beoordeling van kansen op het gebied van gezondheid en veiligheid op het werk”, bevat een uitgebreidere lijst van aspecten die moeten worden meegenomen bij het beoordelen van verbeterkansen.
  • Er is een nieuwe paragraaf 6.3 „Planning van veranderingen“ toegevoegd om aan te sluiten bij de geharmoniseerde structuur. Inhoudelijk betekent dit geen grote wijziging voor ISO 45001, aangezien het grootste deel van „Beheer van veranderingen“ al wordt behandeld in 8.1.3.
  • In paragraaf 7.3 „Bewustwording” is de lijst met factoren voor de bewustwording van werknemers uitgebreid.
  • Paragraaf 8.1 „Operationele planning en controle” bevat enkele substantiële wijzigingen:
    • Uitgebreide eisen in paragraaf 8.1.1 „Algemeen” en 8.1.2 „Het elimineren van gevaren en het verminderen van risico’s op het gebied van gezondheid en veiligheid op het werk”.
    • Toevoeging van de nieuwe clausule 8.1.3 „Arbeidsgezondheid”, waarin eisen worden gesteld aan het opzetten van processen ter bescherming van de gezondheid van werknemers.
    • Er is een nieuwe paragraaf 8.1.4 „Terugkeer naar het werk na letsel en ziekte” toegevoegd, waarin wordt vereist dat er processen worden ingesteld om een gecontroleerde opvolging van personen die terugkeren naar het werk te waarborgen.
    • Een nieuwe paragraaf 8.1.6 „Extern geleverde processen, producten en diensten“ vervangt paragraaf 8.1.4 „Inkoop“ uit de editie van 2018. Er zijn enkele nieuwe eisen toegevoegd en sommige delen uit de editie van 2018 verwijderd.
  • De nieuwe paragraaf 10.1 „Voortdurende verbetering“ vervangt de paragrafen 10.1 „Algemeen“ en 10.3 „Voortdurende verbetering“ uit de editie van 2018. De tekst is korter, maar de strekking blijft hetzelfde.

Daarnaast dient het volgende te worden opgemerkt:

  • Bijlage A is aanzienlijk uitgebreid om een duidelijke en consistente interpretatie van de eisen in het document te ondersteunen.
  • Met betrekking tot clausule 3 „Definities”:
    • Er zijn drie nieuwe definities toegevoegd: 3.20 „welzijn op het werk”, 3.21 „handicap” en 3.8 „externe dienstverlener” (die de term „uitbesteding” uit de editie van 2018 vervangt).
    • 3.23 „risico voor gezondheid en veiligheid op het werk“ is ingrijpend herzien ten opzichte van de editie van 2018.
    • 3.20 „risico“ uit de editie van 2018 is verwijderd

Let op: dit is geen volledig overzicht van alle wijzigingen. Houd er rekening mee dat er waarschijnlijk nog aanpassingen volgen wanneer het document de FDIS-fase (Final Draft) bereikt.

Overgangsregels en tijdschema

De Global ACI (Accreditation Cooperation Incorporated) stelt waarschijnlijk de eisen vast voor de overgang naar ISO 45001:2027. Deze zijn nog niet beschikbaar. De overgangsperiode zal naar verwachting drie jaar duren, in lijn met wat is besloten voor ISO 14001 en ISO 9001.

Voorbereiding op de implementatie

Begin zo vroeg mogelijk met de voorbereiding op de overgang en plan zorgvuldig hoe u de benodigde wijzigingen in uw managementsysteem doorvoert.

Aanbevolen stappen voor de overgang:

  • Maak uzelf zo snel mogelijk vertrouwd met de wijzigingen in de herziene norm.
  • Zorg dat relevante medewerkers worden getraind en de wijzigingen en verduidelijkingen goed begrijpen.
  • Breng de tekortkomingen in kaart die moeten worden aangepakt om aan de nieuwe eisen en andere verduidelijkingen te voldoen, en stel een implementatieplan op.
  • Voer maatregelen door en pas uw managementsysteem aan om aan de nieuwe eisen te voldoen.

Hoe wij u kunnen ondersteunen

Zodra u begint met de voorbereidingen voor de overgang naar de nieuwe versie van ISO 45001, kan DNV u bij dit traject ondersteunen.

Wij kunnen u ondersteunen met:

  • Webinars om een overzicht te krijgen van de belangrijkste wijzigingen en het transitieproces.
  • Trainingen waarin u meer inzicht krijgt in de herzieningen en wijzigingen, en leert hoe u belangrijke aandachtspunten aanpakt om uw managementsysteem continu te verbeteren en te versterken.
  • Overgangsaudit om uw certificering in overeenstemming te brengen met de nieuwe versie van de norm.

Wij kunnen u bij elke stap begeleiden.