Transformatordag 2026

Jubileum: 30e editie van de Transformatordag 2026

Dit jaar vierden we een bijzonder jubileum: de 30e editie van de Transformatordag. Al dertig edities lang is dit dé dag waarop professionals uit de transformatorsector kennis en praktijkervaring met elkaar delen. Hoewel het seminar van oorsprong Nederlands is, krijgt het programma steeds meer een internationaal karakter. Daarmee sluiten we aan bij de internationale ontwikkelingen op het gebied van transformatoren, materialen, diagnostiek en productie. Om die internationale bijdragen toegankelijk te maken, vond dit jaar een pilot plaats met live AI-vertaling. Dat leverde soms hilarische teksten op, maar hielp ons vooral om letterlijk en figuurlijk dezelfde taal te spreken. Met meer dan 120 deelnemers uit ruim 50 bedrijven en 15 stands op de marktplaats kijken we terug op een geslaagde jubileumeditie.

De transformatorsector staat voor een grote uitdaging. Nederland investeert jaarlijks meer dan 15 miljard euro in de energie-infrastructuur, terwijl de levertijden van transformatoren oplopen en de kosten voor nieuwe aansluitingen stijgen. We moeten daarom zorgvuldig omgaan met onze bestaande transformatoren en onderzoeken of deze, onder de juiste voorwaarden, langer of zwaarder kunnen worden belast.

Een belangrijk thema tijdens de dag was de keuze van isolatievloeistoffen. Re-refined en regenerated oliën kunnen, mits goed verwerkt en gekwalificeerd, voldoen aan de geldende specificaties. Vooral re-refined olie kan  technisch vergelijkbaar zijn met nieuwe olie. De uitdaging is om voldoende geschikte gebruikte olie in te zamelen om productie op grotere schaal mogelijk te maken. Ook estervloeistoffen komen steeds nadrukkelijker in beeld, zowel voor nieuwe als voor bestaande transformatoren. Ervaringen tot en met 66 kV laten zien dat toepassing technisch goed mogelijk kan zijn. Esters kunnen bovendien vocht uit de papierisolatie opnemen en daarmee, bijdragen aan levensduurverlenging. Ook bij hogere spanningen kan retrofilling worden overwogen, maar daarvoor is een zorgvuldige beoordeling nodig.

De presentatie over de TrafoStick liet zien dat de doorslagspanning van transformatorolie ook indirect en continu kan worden gevolgd met akoestische sensoren. Wanneer de sensor wordt geplaatst op een locatie met voldoende oliestroming, kunnen de metingen worden gebruikt om veranderingen in de oliekwaliteit en doorslagspanning te signaleren. Daarmee ontstaat een interessante aanvulling op de gebruikelijke periodieke olieanalyses. Na lange tijd stonden ook transformator­doorvoeringen weer uitgebreid op het programma. Naast een overzicht van de verschillende isolatieconcepten en meettechnieken werd besproken hoe Dielectric Frequency Response, ofwel DFR, kan bijdragen aan conditiebeoordeling. In combinatie met onder andere capaciteitsmetingen, tan-delta, deelontladingsmetingen en historische referentiewaarden geeft dit meer inzicht in de conditie van een doorvoering. 

Door de hoge vraag en lange levertijden kijken Nederlandse opdrachtgevers ook naar transformatorfabrikanten in Azië. De gedeelde praktijkervaringen lieten zien dat internationaal inkopen goede resultaten kan opleveren, maar extra aandacht vraagt voor specificaties, communicatie, ontwerpbeoordeling, kwaliteitscontrole en inspecties tijdens de productie. Kwaliteitscontrole bleek ook een belangrijk onderwerp bij droge transformatoren. Aan de hand van verschillende storingsonderzoeken werd duidelijk hoe materiaalkeuze, productieprocessen en fabriekshygiëne de betrouwbaarheid kunnen beïnvloeden. Kleine verontreinigingen of onvolkomenheden tijdens de productie kunnen zich pas jaren later als storing manifesteren. Storingsonderzoek levert daarom niet alleen een verklaring voor een defect, maar ook waardevolle lessen voor ontwerp, productie en kwaliteitsborging.

Tot slot was er aandacht voor trillingen en mechanische belastingen. Vooral bij maritieme toepassingen kunnen deze grote invloed hebben op het transformatorontwerp. Met FEM-berekeningen kunnen eigenfrequenties en trillingsvormen worden bepaald. Door deze berekeningen te combineren met modale tests en trillingsmetingen kan worden vastgesteld waar aanvullende verstevigingen of andere constructieve maatregelen nodig zijn.

Na dertig edities van kennisdeling werd het tijd om te testen hoeveel Transformator­kennis bij de deelnemers was blijven hangen. Verdeeld over tien groepen werd tijdens de pubquiz fanatiek gestreden om de eer. Met dank aan de wereldwijd gerespecteerde transformator­expert Kees Spoorenberg kreeg de quiz  een passende inhoudelijke invulling en kon uiteindelijk één winnend team worden gedecoreerd.

We kijken terug op een indrukwekkende jubileumeditie met technische verdieping, volop discussie en veel gelegenheid om contacten binnen de sector te versterken. Hartelijk dank aan alle sprekers, standhouders, deelnemers en andere betrokkenen voor hun bijdrage. 
Graag tot ziens bij de volgende Transformatordag!

Enkele reacties van deelnemers:

"Inspirerende presentaties en waardevolle gesprekken."
"Een dag vol kennis, herkenning en nieuwe inzichten."
"Weer veel geleerd van de praktijkervaringen uit de sector."
"Interessante onderwerpen en een uitstekende organisatie."
"Een waardevolle dag voor iedereen die met transformatoren werkt."
"Mooi om kennis te delen met vakgenoten uit de hele branche."
"De gemixte teams tijdens de pubquiz zorgden voor leuke nieuwe contacten."