U hoort het om u heen: de crisis biedt ook kansen! Maar welke dan? Wie het hoofd koel houdt, kan veel meer bereiken dan overleven alleen. Nu een fitnessprogramma opstellen en uitvoeren maakt IT zowel lichter als sterker, en dus gezonder. In tijden van crisis veranderen de spelregels en slimme spelers maken daar optimaal gebruik van. Hoe te profiteren van de zeven zegeningen van de kredietcrisis?
Auteurs, Eelco Rommes en Matthijs Maat
Zegening 1: Geld is schaars
Een van de kernoorzaken van IT-problemen was een overschot aan geld. Een deelnemer aan een DNV-seminar verzuchtte nog niet eens zo heel lang geleden: ‘Hoe groot de mislukking ook is, we voelen het niet. Het doet simpelweg niet genoeg pijn.’
Vandaag doet het wel pijn, erge pijn. Geld verbranden is geen optie meer. Dat betekent een nieuwe interesse in kosten. Prima, want vaak weten IT-afdelingen verrassend slecht waar het geld aan opgaat. Breng nu geldstromen in kaart, druk mensen met de neus op de feiten. Hand op de knip!
Zegening 2: Klein is fijn
Wie durft er nog een Alomvattend Systeem te bouwen? Zo’n megaproject dat alle problemen in een klap uit de wereld helpt? Weinigen. En gelukkig maar. Grote projecten kennen grote risico’s. Ze zijn duur, moeilijk te managen en mislukken vaker dan kleine projecten. Bovendien duurt het lang voordat ze resultaat opleveren en zich eindelijk beginnen terug te verdienen.
Dat kan slimmer. Kleine projecten zijn vaker succesvol en als ze falen kost het minder. Grote projecten kunnen in kleinere stappen worden opgedeeld. De truc is om elke stap een waardevol tussenresultaat te laten opleveren. Een deel van de baten wordt zo al snel verzilverd. Zet daarna pas de volgende stap.In deze tijden is het niet stoer meer om een enorm budget achter je naam te hebben. Stoer is aan kunnen tonen wat je project heeft opgebracht. Klein is fijn!
Zegening 3: Geld is nog steeds schaars
Kosten in kaart brengen is een ding, maar vergeet niet naar de opbrengsten te kijken. Blind bezuinigen op de grootste kostenpost kan zelfs waarde vernietigen. Ook de populaire kaasschaafmethode doet meer kwaad dan goed. Daarmee schaaf je slechts een deel van de rotte plekken weg. Tegelijkertijd maak je ook waardevolle projecten kreupel.
Waardevolle initiatieven moeten de ruimte krijgen om optimaal te bloeien. Een manier om slim te investeren is zero-based budgeting. In plaats van blind uitgaan van het budget van vorig jaar en met wat plussen en minnen een nieuwe spreadsheet in elkaar te draaien, gaan alle posten op nul. Wie geld hebben wil, mag uitleggen waarom. Een business case is verplicht voor iedereen die zijn hand ophoudt. En dan blijkt dat er verassend veel en goed te rekenen valt aan IT. Benodigde investeringen, te maken kosten en verwachte baten kunnen worden omgezet in kasstromen. Voeg daar een risicoanalyse aan toe en bekend is wat in een pessimistisch, realistisch of optimistisch scenario een project aan échte waarde toevoegt.
Zegening 4: Zelf aan de slag
Nu gedwongen afscheid genomen wordt van veel externe medewerkers, is het hoog tijd om zelf weer aan de slag te gaan. En dat is nodig ook. Er is helemaal niets mis met de inzet van externen – voor sommige taken is een onafhankelijke blik zelfs noodzakelijk – maar de neiging te geloven dat alles van buiten ook beter is heeft geleid tot excessen. Veel internen steken zoveel tijd in het aansturen van hun externe collega’s dat ze aan hun eigenlijke werk of het zelf opbouwen van expertise nauwelijks toekomen. Die tijd is gelukkig voorbij.
Een probleem is dat met die externen een schat aan kennis en ervaring uit organisaties verdwijnt. Niet vergeten te investeren in de achterblijvers dus, zodat het kennis- en competentieniveau in de organisatie op orde komt en blijft. Bijkomend voordeel: mensen worden efficiënter en effectiever en doen straks meer werk voor minder.
Zegening 5: Blij met de erfenis
Er zit ontzettend veel waarde in bestaande IT-landschappen. Breng in kaart wat er staat te draaien en zoemen aan systemen en applicaties. Vaak is dat meer dan je denkt en misschien is het zelfs genoeg. De negatieve lading van het woord ‘legacy’ is toch echt een IT-rariteit – in het dagelijks leven doet de erfenis van Tante Agaath de neven en nichten in de regel wél watertanden. Tevreden zijn met wat je hebt en krijgt is ook een kunst.
Juist als de stresshormonen gieren is het belangrijk om rust te nemen. Even stilstaan, reflecteren en dan des te effectiever doorgaan. Waar sta ik? Waar wil ik heen? Een onhandige IT-reflex is om steeds maar nieuwe zaken toe te voegen. Maar het heeft weinig zin om te gaan rennen als je niet weet waar je staat. En wat daar de waarde van is.
Zegening 6: Change
Obama, crisis, in goed Nederlands is de huidige tijdgeest in één woord uit te drukken: change! Dit is een ideale tijd voor verbetering. De veranderbereidheid is groot; iedereen snapt dat er iets moet gebeuren. Het is de kunst om daar nu gebruik van te maken. Natuurlijk is het verleidelijk om de riem aan te snoeren en als de economie aantrekt opgelucht uit te buiken, maar hoe effectief ben je dan?
Beter is het om duurzaam te veranderen. Nu is het moment om goede gewoonten te kweken en slechte af te leren. Zorg niet alleen voor verandering, maar bestendig de nieuwe situatie. Veranker nieuwe waarden en bouw mechanismen in die een terugval voorkomen.
Zegening 7: Sanity Oriented Architecture (SOA)
De IT is jarenlang gegijzeld door blinde ambities en ivoren torens. Hopelijk luidt de crisis dan ook het einde in van het tijdperk van management by hypecycle en van architectuur by declamation. Laten we stoppen met achter de nieuwste trends en goeroes aanhollen.
Er valt een wereld te winnen door gewoon even na te denken. Met wat gezond verstand worden processen doeltreffender, samenwerking soepeler, strategieën realistischer en IT-landschappen simpeler. Gezond verstand is het nieuwe buzzword.
